Gouden Terebinth

Home >> Gouden Terebinth

Sinds 2016 reikt Terebinth elke twee jaar De Gouden Terebinth uit: een prijs voor uitzonderlijke inspanningen voor behoud en beheer van funerair erfgoed. Het kan daarbij gaan om het behoud van een bijzondere begraafplaats, de restauratie van een specifiek grafmonument, de reconstructie van de historische landschappelijke aanleg van een begraafplaats, maar ook: een bijzondere publicatie, podcasts en zo meer. Alles wat de aandacht vestigt op de waarde van funerair erfgoed. Zowel instellingen, organisaties als personen komen in aanmerking. In februari 2024 werd voor de vijfde keer de Gouden Terebinth uitgereikt. Zaterdag 28 februari 2026 wordt de Gouden Terebinth voor de zesde keer uitgereikt.

De drie nominaties zijn uit 7 kandidaten geselecteerd. Ook al is het aantal kandidaten overzichtelijk, toch blijft de selectie moeilijk, omdat de kandidaten in soort en karakter veel van elkaar kunnen verschillen. De genomineerden zijn geselecteerd door een voorbereidende commissie. Het zijn, willekeurige volgorde: 1. Gemeente Den Helder; 2. Stichting Cultureel erfgoed begraafplaats Wieringermeer; 3. Stichting De Hof, Hilversum.

Zeven kandidaten hebben zich aangemeld. Drie streven er in de meer klassieke zin naar het restaureren en bijhouden van een meer of minder historische begraafplaats: voorgedragen worden de vrijwilligers op de Oude Begraafplaats in Lochem (1829), de Stichting De Hof wegens het werk op de historische begraafplaats ‘Gedenk te Sterven’ (1792) in Hilversum en de Stichting Cultureel Erfgoed Begraafplaats Wieringermeer, die zich sterk maakt voor de begraafplaats in Middenmeer (1938).

Verhalen

Het gebeurt niet vaak, maar toch zijn er ook eerder overheden kandidaat gesteld. Deze keer draagt de Stichting Historische Grafmonumenten de gemeente Den Helder voor, en wel vanwege haar inspanningen om de verhalen op de Algemene begraafplaats tot leven te brengen. Het toeval wil dat er net over dit project in het december-nummer van Terebinth een artikel verschijnt (zie pp. 4-7). Dit mag iedereen aanmoedigen te gaan nadenken over het gebruik van moderne middelen zoals de QR-code.
Verhalen gaan over de doden, maar ze bestaan onder de levenden, vooral onder de nabestaanden. Bakkie Troost heeft daar oog voor. Dat is een initiatief van de Winterswijkse Uitdaging, een organisatie die maatschappelijke instellingen verbindt met het bedrijfsleven in Winterswijk. Dankzij deze club kreeg het Baarhuisje op de algemene begraafplaats een nieuwe, warme bestemming: bezoekers van de begraafplaats worden uitgenodigd voor een kopje koffie en kunnen er in alle rust praten over verlies, rouw en herinnering. Zo kan een begraafplaats ook een concrete maatschappelijke betekenis krijgen.

Historische data

Aandacht vragen voor graven en begraven vindt Terebinth een dringende noodzaak. De heemkundige kring de Heerlijkheid Oirschot deed onlangs nog door een boek uit te geven over de begraafplaatsen in Oirschot, Spoordonk en de Beerzen. Bescherming van erfgoed begint immers met weten wat er was en (nog) is.
Het merendeel van de kandidaten heeft connecties met een heemkundige of historische vereniging. Dat geldt ook voor de werkgroep Maria Rust in Rockanje, wier website wordt voorgedragen, gevuld met 280.000 namen en 80.000 foto’s.

1. Stichting De Hof, Hilversum
2. Gemeente Den Helder, vanwege de Algemene begraafplaats Den Helder
3. Stichting Oude Begraafplaats Lochem
4. Heemkundekring de Heerlijkheid Oirschot, vanwege boekpublicatie
5. Werkgroep Maria Rust, Rockanje, vanwege website
6. Stichting Cultureel Erfgoed Begraafplaats Wieringermeer
7. Winterswijkse Uitdaging, vanwege Bakkie Troost op Algemene Begraafplaats Winterswijk

Kort na 19 december werd de nominatie bekend van drie kandidaten, vastgesteld door een voorbereidende commissie die bestaat uit Julius Caesar, Susan Suèr en Elvire Vesseur. Op zaterdag 28 februari 2026 krijgen deze drie genomineerden de gelegenheid hun project te presenteren. Een deskundige jury bepaalt dan wie de winnaar van de Gouden Terebinth 2026 wordt. De jury bestaat uit: Amber Claeys (groenmanager bij de Vlaamse overheid), Arnold Sikkel (architect bij EGM Architecten Dordrecht) en Kitty Zijlmans (emeritus hoogleraar hedendaagse kunstgeschiedenis Universiteit Leiden).  Bij de wisseltrofee hoort een emaillen schildje en een geldbedrag van 1.000 euro; de twee andere genomineerden ontvangen elk 250 euro. Volg het nieuws op de website, op de facebookpagina en in de nieuwsbrief van Terebinth.

Terebinth wil met het uitreiken van De Gouden Terebinth (wisseltrofee met geldbedrag van duizend euro) personen en instellingen stimuleren zich in te spannen voor het behoud van de traditionele begraafplaats en ons funerair erfgoed in bredere zin. Graven en andere gedenktekens vertellen immers over ons verleden en over onze identiteit. Ze horen net zo bij onze geschiedenis als molens, kerken en kastelen. Aandacht voor oude grafmonumenten brengt die geschiedenis weer tot leven.

De prijs bedraagt duizend euro (te besteden aan een funerair doel), een schildje en een wisseltrofee; de tweede en derde genomineerde ontvangen ieder 250 euro.

Hieronder vind u een linkje naar de voorwaarden voor een kandidaatstelling.